Nisarg Vidnyan Mandalनिसर्ग विज्ञान मंडळ, नागपूर

वनहक्क व ग्रामशासन

जंगलाजवळच्या गावांना त्यांच्या जंगलावर कायदेशीर हक्क मिळवून देणे, आणि त्याची एकत्र काळजी घेणे.

उमरेड तालुका, मुनिया संवर्धन राखीव क्षेत्राच्या परिसरात

मुनिया जंगलाजवळची गावे अन्न, सरपण आणि उत्पन्नासाठी या जंगलावर अवलंबून आहेत. NiViM प्रत्येक गावाच्या ग्रामसभेला (गावातील सर्व प्रौढांची सभा) वनहक्क कायद्याचा वापर करण्यास मदत करते, म्हणजे जंगलासोबत राहणारे लोकच त्याची काळजी कशी घ्यायची हे ठरवतात. प्रत्येक पाऊल लोकसहभागातून उचलले जाते.

आम्ही काय करतो

  1. ग्रामसभांना त्यांच्या सामूहिक जंगलावरील कायदेशीर हक्कांसाठी अर्ज करण्यास आणि ते मिळवण्यास मदत.
  2. गाव वन समित्या स्थापन करून त्यांना प्रशिक्षण देणे. या समित्या जंगलाचा वापर आणि संरक्षण कसे करायचे याचे नियोजन करतात.
  3. 32 ग्रामपंचायतींमध्ये जैवविविधता व्यवस्थापन समित्या स्थापन करून स्थानिक वनस्पती व प्राण्यांची नोंद (2014 ते 2017).
  4. गावकऱ्यांना स्वतःची जमीन, पाणी आणि जंगल यांचा नकाशा तयार करायला शिकवणे, म्हणजे प्रत्येक योजना गावातूनच तयार होते.
  5. युवक, शेतकरी आणि महिला गटांना सरकारी योजनांचा लाभ मिळवून देण्यास मदत.

CSR टीमसाठी: कंपनी अधिनियम, 2013 च्या अनुसूची VII मधील (iv) पर्यावरण आणि (x) ग्रामीण विकास यांत बसते.

नेत्रवन येथे गाव वन समितीच्या सदस्यांचे प्रशिक्षण.
नेत्रवन येथे गाव वन समितीच्या सदस्यांचे प्रशिक्षण.

प्रत्यक्ष काम

  • 9,385 हेक्टरजंगल 40 गावांकडे सामूहिक वनहक्काखालीआर्थिक वर्ष 2024-25
  • 3,368कुटुंबे, 45 गावांतील (सुमारे 40,000 लोक) सहभागीआर्थिक वर्ष 2023-24
  • 18गावे आता ग्रामीण रोजगार हमी योजनेची (MGNREGS) कामे स्वतः राबवतातआर्थिक वर्ष 2023-24
  • ₹16.73 लाखतेंदूपत्ता संकलनातून 228 लोकांची कमाईआर्थिक वर्ष 2024-25

आकडे NiViM च्या वार्षिक कार्य अहवालांमधून. अहवाल पाहा.

प्रत्यक्ष कामातून

उंदरी गावातील ग्रामसभेचे सदस्य त्यांच्या सामूहिक वनजमिनीवर.
चित्र 2उंदरी गावातील ग्रामसभेचे सदस्य त्यांच्या सामूहिक वनजमिनीवर.
उमरेड व कुही येथील ग्रामसभांनी गोळा केलेला तेंदूपत्ता.
चित्र 3उमरेड व कुही येथील ग्रामसभांनी गोळा केलेला तेंदूपत्ता.
गावांच्या ग्रामसभांनी गोळा करून वाळत घातलेला तेंदूपत्ता.
चित्र 4गावांच्या ग्रामसभांनी गोळा करून वाळत घातलेला तेंदूपत्ता.
रांगेत वाळत ठेवलेले तेंदूपत्त्याचे पुडे.
चित्र 5रांगेत वाळत ठेवलेले तेंदूपत्त्याचे पुडे.
गाव वन समितीच्या बैठकीत महिला.
चित्र 6गाव वन समितीच्या बैठकीत महिला.

उमरेड परिसरातील "वनहक्क व ग्रामशासन" कामाला निधी द्या.